طنز و تقلید لهجه از نگاه کتاب و سنت
29 بازدید
نحوه تهیه : فردی
محل انتشار : خبرگزاری رسا
تعداد شرکت کننده : 0

خبرگزاری رسا ـ‌ استاد حوزه علمیه قم گفت: طنزی که موجب ذلت مؤمنان شود مورد تأیید قرآن نبوده و با مبانی دینی ما سازگار نیست.
حجت الاسلام سید محمد صادق علم الهدی، استاد حوزه علمیه قم، در گفت‌و‌گو با خبرنگار خبرگزاری رسا گفت: طنزی که موجب ذلت مؤمنان شود مورد تأیید قرآن نبوده و با مبانی دینی ما سازگار نیست.

وی در ادامه افزود: در سیره عملی اهل بیت(ع) به طور روشن می بینیم که مزاح و مطایبه در زندگیشان جای داشته و آنان با مطایبات خود محیط مفرحی را برای اطرافیان خود فراهم می ساختند.


این فعال حوزوی اظهار داشت: روایات و احادیث بسیاری داریم که رسول اکرم(ص) و ائمه اطهار در فرصت های مناسب با شوخی های بجا و شیرین باعث سرور و شادی در قلوب اصحاب خود می شدند.

وی یادآور شد: به طور مثال نقل شده است یکی از اصحاب حضرت علی(ع)،‌ظرفی حلوا برای حضرت آورد، حضرت مقداری از حلوا را تناول فرمود و از مناسبتش پرسید، وی جواب داد نوروز (روز عید) است؛ حضرت به مطایبه فرمود، اگر می توانی هر روز را نوروز قرار بده! یا داستان معروف خرما خوردن رسول اکرم(ص) و حضرت علی(ع)، که مؤید همین معنا است.

استاد حوزه علمیه قم گفت: در سیره اهل بیت(ع) مشاهده می کنیم گاه آنان از این روش برای بیان معارف و حقائق دینی استفاده می کردند، مثلا آورده اند که یک بار صفیه عمه پیامبر خدمت رسول خدا رسید و عرض کرد یا رسول الله دعا کن من به بهشت بروم. پیامبر فرمود پیرزن ها به بهشت نمی روند! وی ناراحت شد و در حال رفتن بود که پیامبر فرمودند: البته جوان می شوند و بعد به بهشت می روند!

وی اضافه کرد: یا باز آمده است که حضرت علی (ع) روزی فرمودند: «من در تمام عمرم نه به کسی نیکی کرده ام و نه به کسی بدی کرده ام!» اصحاب متعجب شده و سر این فرمایش را جویا شدند، حضرت پاسخ دادند: «من هر نیکی ای به کسی کرده ام به خودم کرده ام و اگر هر بدی در حق کسی کرده ام به خودم کرده ام».

وی تأکید کرد: ای مزاح و طنزی که در سیره اهل بیت(ع) دیده می شود حد و مرز داشته و تهی از هر گونه تمسخر، آزار و تحقیر مؤمنین بوده است. و نباید مزاح و مطایبه را با تمسخر و استهزاء یکی دانست.

حجت الاسلام علم الهدی با اشاره به آیه شریفه «وَ لِلَّهِ الْعِزَّهُ وَ لِرَسُولِهِ وَ لِلْمُؤْمِنین» تصریح کرد: عطف مؤمنین به خداوند و رسول نشانگر این است که خداوند عزتی را که برای خود و رسول گرامیش خواسته است برای مؤمنان هم خواستار است. بنابراین طنزی که موجب ذلت مؤمنان شود مورد تأیید خداوند نبوده و با مبانی دینی سازگار نیست، از این رو هنگام بیان طنز باید حریم های خصوصی اشخاص رعایت شود تا چیزی که در جای خود می تواند محبوب خداوند باشد، خشم و غضب او را موجب نشود.
حجت الاسلام علم الهدی با اشاره به آیه « وَیْلٌ لِکُلِّ هُمَزَهٍ لُمَزَهٍ، وای بر هر عیبجوی مسخره کننده ای» افزود: وقتی که تحقیر و استهزاء یک شخص اینگونه از دیدگاه اسلام مذموم است، طبعا تمسخر یک قوم عقاب سخت تری خواهد داشت، از این رو خداوند در قرآن می فرماید«یا أَیُّهَا الَّذینَ آمَنُوا لا یَسْخَرْ قَوْمٌ مِنْ قَوْمٍ عَسى‏ أَنْ یَکُونُوا خَیْراً مِنْهُمْ ... ‌ای کسانی که ایمان آورده اید نباید قومی قوم دیگر را استهزاء کند، شاید ان قوم مسخره شده‏ از آنها بهتر باشند».

وی تأکید کرد: طبق مفاد این آیه شریفه خداوند خواهان برقراری روابط توأم با احترام میان اقوام است برهمین اساس تقلید لهجه اقوام مختلف اگر مصداق تمسخر آنان باشد طبق نص این آیه شریفه مردود بوده و رفتاری مخالف با صریح قرآن است.

وی ضمن بیان این که گاه بر مسخره کردن، عناوین محرّم دیگری از جمله غیبت، ایذاء و هتک حرمت نیز صادق است اضافه کرد: اگر استهزا و تمسخر اقوام همراه با ذکر عیوبی از آنان باشد که در سطح جامعه آشکار نیست، عنوان غیبت هم بر آن صادق است و در صورت صدق غیبت، روایات متواتر و کم نظیری که در مذمت و نکوهش گناه غیبت وارد شده است شامل کسی که با زبانش قومی را این گونه مسخره می کند، می شود.

حجت الاسلام علم الهدی یادآور شد: انسان می تواند با استفاده از ابزار های روز گناه کند و تفاوتی در پیامک، بلوتوث یا روش های دیگر نیست و ملاک صدق استهزاء و تمسخر است.

وی تأکید کرد: استهزاء دیگران از جمله گناهانی است که حق الناس در آن تضییع شده است و از این جهت اگر شخص خاصی مورد تمسخر قرار گرفته باید از آن شخص عذرخواهی و طلب حلالیت و بخشش شود، و اگر شخص رضایت ندهد، چه بسا خداوند نیز این گناه را نبخشد.

این استاد حوزه علمیه قم تصریح کرد: در تمسخر اقوام چون طلب بخشش از تک تک افراد ممکن نیست، باید ضمن توبه به درگاه پروردگار تصمیم بگیرد که این روند را ادامه ندهد و سعی کند آن مقداری که در این راستا حرکت کرده را با یک روند مثبت جبران کند.

حجت الاسلام علم الهدی با اشاره به تنوع زبانی، فرهنگی و قومیتی مردم ایران، بیان داشت:‌ این تنوع اقوام در ایران همانگونه که در فرهنگ ایرانی جاذبه و خلاقیت و زیبایی را موجب شده است، می تواند راهی برای سوء استفاده دشمن این مرز و بوم برای اختلاف افکنی و تجزیه فرهنگی و سیاسی نیز باشد.

وی ابراز داشت: با تأملی در تاریخ استکبار می توان مشاهده کرد، که آنها با حوصله و صبر و هزینه بسیار، تلاش زیادی برای تغییر فرهنگ مردم در راستای اهداف و منافع خود می کنند و البته تلاش های آنان بی نتیجه هم نبوده است، شاید بسیاری از خصلتهای ناپسند اجتماعی امروز جامعه ما همچون منتسب کردن هر قومی به خصلتی ناپسند، ترویج تقلید لهجه اقوام و تمسخر آداب و رسوم و باورهای آنان، از نتائج نامیمون همین تلاشهای آنان است.

این استاد حوزه در پایان گفت: زبان ریشه و کلید بسیاری از گناهان است، از این رو کنترل زبان بسیار مهم است و باید مراقب باشیم تا زبانمان عاقبت سوءی برای ما رقم نزند.

آدرس اینترنتی